آموزش حسابداري

۲- حساب هاي دريافتني: واحدهاي اقتصادي در قبال ارائه يا فروش دارائي به طور نسيه، از ديگران طلبكار مي شوند. اين قبيل دارائي ها را حساب هاي دريافتني گويند.

 ۳- ملزومات: شامل كالاها و اجناسي است كه در جريان فعاليت هاي واحد اقتصادي خريداري و به مصرف مي رسد.

 انواع بدهي ها:

۱- حساب هاي پرداختي: اين نوع بدهي در ازاي خريد نسيه دارائي يا خدمات از ديگران ايجاد مي شود.

 ۲- وام پرداختي: اين نوع بدهي در ازاي دريافت وام از مؤسسات اعتباري نظير بانكها ايجاد مي شود.

 اهميت معادله حسابداري

حسابداران براي اينكه رويدادهاي مالي مربوط به يك واحد اقتصادي را ثبت و سپس اطلاعات حسابداري را به طور مناسب گزارش كنند؛ بايد:

۱- رويدادهاي مالي مؤثر بر واحد اقتصادي را شناسائي كنند.

۲- ميزان تأثير هر رويداد مالي را بر اجزاي معادله حسابداري ارزيابي و اندازه گيري نمايند.

 مثال ۱:

رويداد مالي زير در تعميرگاه تلويزيون ماهر طي دو ماهه ابتداي سال 1371 انجام شده است .آقاي ماهر در فروردين ماه سال ۱۳۷۱ تصميم به تأسيس تعميرگاه تلويزيون گرفت. ابتدا اقدام به دريافت پروانه كسب كرده، سپس در ۱٥ فروردين در بانك، حساب جاري را به نام تعميرگاه ماهر افتتاح مي كند و مبلغ         

30000000   ريال به عنوان سرمايه تعميرگاه به آن حساب واريز مي نماد.

 تجزيه و تحليل:

با تأسيس تعميرگاه تلويزيون ماهر، يك واحد اقتصادي كه به آقاي ماهر، تعلق دارد با شخصيت حسابداري مستقل از آقاي ماهر ايجاد مي شود و با افتتاح حساب جاري و واريز  30000000  ريال به اين حساب، تعميرگاه ماهر صاحب يك قلم دارائي به نام نقد و بانك مي باشد.

 ترازنامه:

صورتحسابي است كه دارائي ها و بدهي ها و سرمايه ي مالك يك واحد اقتصادي را، در يك تاريخ معين نشان مي دهد. معمولاً در تهيه تراز نامه بايد به نكات زير توجه كرد:

 ۱- نوشتن عنوان: عنوان ترازنامه شامل موارد زير است:

الف) نام واحد اقتصادي

ب) نام گزارش يا صورتحساب مالي

ج) تاريخ گزارش

 ۲- واحد اندازه گيري:

واحد اندازه گيري رويدادهاي مالي، پولي رايج هر كشور است.

 ۳- طرفين ترازنامه:

در سمت راست ترازنامه دارائي ها و در سمت چپ بدهي ها و سرمايه مالك نوشته مي شود.

 ٤- ترتيب نوشتن دارائي ها:

در ترازنامه دارائي ها به ترتيب قابليت تبديل به نقد نوشته مي شوند.

 ٥- ترتيب نوشتن بدهي ها:

بدهي هاي مختلف واحد اقتصادي به ترتيب تاريخ سررسيد پرداخت در ترازنامه نوشته مي شوند.

 ۶- موازنه:

ترازنامه منطبق بر معادله حسابداري است. بنابراين هميشه بين جمع دارائي ها و جمع بدهي ها و سرمايه مالك توازن وجود دارد.

نمونه اي از يك ترازنامه در شكل زير توضيح داده شده است:

 تعميرگاه تلويزيون ماهر

ترازنامه به تاريخ ۳۱/۲/۱۳۷۱

  تجزيه و تحليل و ثبت رويدادهاي مالي

حساب:

به منزله پرونده اي مفصل از تغييراتي است، كه در يك دارائي خاص، يك بدهي خاص يا سرمايه صاحب مؤسسه، طي يك دوره زماني رخ مي دهد و ابزار اصلي ثبت و خلاصه كردن اطلاعات مالي است.

براي اينكه امكان دسترسي به اطلاعات موجود در حساب ها آسانتر شود، همه حساب هاي مربوط به يك واحد اقتصادي در يك دفتر خاص به نام «دفتر كل» نگهداري مي شود.

 ثبت رويدادهاي مالي در حسابها:

براي اينكه اثر هر رويداد مالي را بر اجزاي معادله حسابداري نشان دهيم از شكل حساب T استفاده مي كنيم، كه داراي سه قسمت است:

۱- عنوان حساب                                                        

۲- سمت راست يا بدهكار

۳- سمت چپ يا بستانكار 

 - قاعده ثبت افزايش و كاهش در حسابها:

افزايش هر دارائي در سمت راست (بدهكار) حساب آن دارائي، ثبت مي شود.

كاهش هر دارائي در سمت چپ (بستانكار) حساب آن دارائي، ثبت مي شود.

افزايش هر بدهي و سرمايه مالك در بستانكار حساب مربوط، ثبت مي شود.

كاهش هر بدهي مالك در بدهكار حساب مربوط، ثبت مي شود.    

دارائي ها = بدهي ها + سرمايه مالك

 مثال :

در مثال قبل (تعميرگاه تلويزيون ماهر)، رويداد مالي ثبت گرديد و تجزيه و تحليل شد. اكنون از روش ديگري استفاده مي كنيم. 

رويداد مالي ۱: سرمايه گذاري نقدي آقاي ماهر به مبلغ ٠٠٠/٠٠٠/ 30 ريال 

 ثبت رويدادهاي مالي در مدارك و دفاتر حسابداري

اسناد و مدارك مثبته:

 به اسناد و مداركي كه دلالت بر وقوع يك معامله يا رويداد مالي مشخص دارد، «اسناد مثبته» گفته مي شود. مانند فاكتور فروش، رسيد بانكي، قبض آب و برق و ...... 

سند حسابداري:

برگه اي است كه اطلاعات مربوط به يك يا چند رويداد مالي قبل از ثبت در دفاتر حسابداري، در آن نوشته مي شود و سپس بر اساس اطلاعات مندرج در سند حسابداري دفاتر حسابداري تنظيم مي گردد.

 دفاتر حسابداري:

كليه رويدادها در دفاتر حسابداري ثبت مي شوند. دفاتر حسابداري را مي توان به دو گروه تقسيم كرد:

گروه اول، دفاتر رسمي يا قانوني، شامل دفتر روزنامه عمومي و دفتر كل مي باشد و گروه دوم، دفاتر غير رسمي يا كمكي، كه شامل دفاتر تأمين و ساير دفاتر مورد نياز حسابداران مي گردد.

 ۱- دفتر روزنامه عمومي: دفتري است كه كليه معاملات و رويدادهاي مالي يك واحد اقتصادي روزانه به ترتيب تاريخ وقوع در آن ثبت مي شوند.

 مثال :

خانم رضايي اخيراً پس از كسب مجوزهاي لازم اقدام به تأسيس مؤسسه آموزش زبان امير كرده است و طي آبان ماه ۱۳۷۶فعاليت هاي زير در مؤسسه انجام شده است.

 ۱۳ آبان ماه – افتتاح حساب جاري شماره 3520 بانك رفاه كارگران شعبه وحدت و واريز  32000000  ريال به اين حساب بابت سرمايه مؤسسه امير، در قبال واريز اين مبلغ به حساب جاري مؤسسه امير، بانك يك برگ رسيد بانكي به خانم رضايي تحويل داد. 

۶ آبان ماه  – خريد نقدي يك دستگاه آپارتمان به بهاي 30000000 ريال در قبال تحويل چك شماره 21501 مورخ ۶ آبان ماه 1376 به مبلغ 30000000 ريال از حساب جاري مؤسسه امير، يك برگ رسيد امضا شده از آقاي معتمدي فروشنده آپارتمان دريافت گرديد. همچنين تصويري از سند انتقال آپارتمان به عنوان سند مثبته اين رويداد مالي تهيه شد.

 ۷ آبان ماه – خريد نسيه مقداري اثاثه از فروشگاه صادقي به بهاي 3500000 ريال. آقاي صادقي فاكتور فروش شماره 1703 مورخ 76/7/8 را به مؤسسه امير تحويل داد.

8 آبان ماه –  آقاي فرهادي، مبلغ 10000000ريال به عنوان وام به حساب مؤسسه امير واريز كرد. بانك يك برگ رسيد بانكي مبني بر واريز 10000000 به حساب 3520 مؤسسه امير به آقاي فرهادي تسليم نمود كه ايشان به مؤسسه تحويل داد. 

۱۱ آبان ماه –  خريد نسيه 7500000 ريال اثاثه از فروشگاه حسن پور. آقاي حسن پور فاكتور فروش شماره 2211 مورخ 76/8/11 براي مؤسسه امير ارسال كرد.

 ۱٤ آبان ماه – صدور تحويل چك شماره 21502 مورخ 76/8/14 به  مبلغ 3000000   ريال به آقاي صادقي بابت طلب ايشان از مؤسسه امير. در قبال تحويل اين چك در همان روز يك برگ رسيد چك دريافت گرديد. 

۱۸ آبان ماه –  خريدي نقدي550/000 ريال صادر كرد و پس از اخذ رسيد چك آن را به آقاي كريمي تحويل داد.

مرحله ۱- اين رويداد به شرح زير تجزيه و تحليل مي شود.

 دفتر كل: