پس از اصلاح حساب ها مي توان صورت هاي مالي را تهيه نمود.

بازرگاني نيرو

صورتحساب سود و زيان براي سال مالي منتهي به 29 اسفندماه 1376

فروش خالص:

فروش

كسر مي شود: برگشت از فروش و تخفيفات

تخفيفات نقدي فروش

فروش خالص

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته:

موجودي كالا در اول در اول دوره

خريد كالا

كسر مي شود: برگشت از خريد و تخفيفات

تخفيفات نقدي خريد

خريد خالص

اضافه مي شود: هزينه حمل كالاي خريداري شده

بهاي تمام شده كالاي خريداري شده

بهاي تمام شده كالاي آماده براي فروش

كسر مي شود: موجودي كالا در پايان دوره

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته

سود ناخالص

هزينه هاي عملياتي:

هزينه حقوق كاركنان

هزينه اجاره

هزينه آب، برق و تلفن

هزينه پذيرايي

هزينه بيمه وسايط نقليه

هزينه ملزومات مصرفي

هزينه آگهي و تبليغات

هزينه حمل كالاي فروش رفته

هزينه متفرقه

جمع هزينه هاي عمليات

سود خالص

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۳۲۲۷٠٠

٤۸٠٠٠٠

 

 

 

 

 

 

 

۲۱٥٠٠٠٠٠

 

 

۸٠۲۷٠٠

۲٠۶۹۷۳٠٠

٥۳٠٠٠٠

 

 

۲۸۲٠٠٠

۶۱٠٠٠٠

 

٤۳٤٥٠٠٠

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۲۱۲۲۷۳٠٠

۲٥٥۷۲۳٠٠

۳۳۸۹٠٠٠

 

 

 

 

۷۹٤٥٠٠٠

۲٠۸٠٠٠٠

۹۲٠٠٠٠

۳۶۲٥٠٠

٥۶٥٠٠

۳٥۸۸٠٠

۸۹٠٠٠٠

٥٤۱٠٠٠

۱۲۸۲٠٠

 

٤۸٥٤٠٠٠٠

 

۸۹۲٠٠٠

٤۷۶٤۸٠٠٠

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۲۲۱۸۳۳٠٠

۲٥٤۶٤۷٠٠

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱۳۲۸۲٠٠٠

۱۲۱۸۲۷٠٠

 

 

بازرگاني نيرو

صورتحساب سرمايه 29 اسفند 1376

 

ريال

سرمايه آقاي بهنام پور در اول دوره

 ۱۸۲۸٠٠٠٠

اضافه مي شود: سرمايه گذاري طي دوره

۲۳۲٠٠٠٠٠

٤۱٤۸٠٠٠٠

اضافه مي شود: سود خالص

 ۱۲۱۸۲۷٠٠

٥۳۶۶۲۷٠٠

كسر مي شود برداشت آقاي بهنام پور

(۳۷٠۹٠٠٠)

سرمايه آقاي بهنام پور در پايان سال ۱۳۷۶

٤۹۹٥۳۷٠٠

 

 

بازرگاني نيرو

ترازنامه به تاريخ ۲۹ اسفند ماه 1376 (ارقام به ريال)

دارائي ها

بدهي ها

نقد و بانك                          ۱۸٥٠٠٠٠

حساب هاي دريافتني        ۳۷٥٠٠٠٠                           

حسابهاي پرداختن            1300000

موجودي كالا                     ۳۳۸۹٠٠٠

موجودي ملزومات                ۳۶۱۲٠٠

وام پرداختني                  9100000

پيش پرداخت اجاره              ۱۷۶٠٠٠٠

جمع بدهي ها               10400000

پيش پرداخت بيمه                  169500

حقوق مالي مالك:

اثاثه                               ۸۲۷٤٠٠٠

وسايط نقليه                     40800000

                                  ۶٠۳٥۳۷٠٠

سرمايه آقاي بهنام پور   49953700    

در پايان سال ۱۳۷۶

جمع بدهي ها و حقوق مالي مالك

۶٠۳٥۳۷٠٠

 

 

بستن حساب هاي موقت به شرح زير انجام مي گيرد:

دفتر روزنامه بازرگاني نيرو

تاريخ

 

عطف

بدهكار

بستانكار

 1376

۲۹ اسفند

 ماه 

 

 

 

 

۲۹ اسفند

 ماه 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۲۹ اسفند

 ماه

 

 

فروش كالا

برگشت از خريد و تخفيفات

تخفيفات نقدي خريد

خلاصه سود و زيان

بستن حساب هاي فروش و حساب هاي كاهنده خريد

خلاصه سود و زيان

خريد كالا

هزينه حمل كالاي خريداري شده

برگشت از فروش و تخفيفات

تخفيفات نقدي فروش

بستن حساب خريد و حساب هاي كاهنده فروش

خلاصه سود و زيان

هزينه حقوق كاركنان

هزينه اجاره

هزينه آب و برق و تلفن

هزينه پذيرايي

هزينه بيمه وسايط نقليه

هزينه آگهي و تبليغات

هزينه ملزومات مصرفي

هزينه حمل كالاي فروش رفته

هزينه متفرقه

بستن حساب هاي هزينه

سرمايه آقاي بهنام پور

برداشت

بستن حساب برداشت

خلاصه سود و زيان

سرمايه آقاي بهنام پور

بستن حساب خلاصه سود و زيان

 

 

٤۸٥٤٠٠٠٠

۳۲۲۷٠٠

٤۸٠٠٠٠

 

 

۲۲۹۲۲٠٠٠

 

 

 

 

 

 

۱۳۲۸۲٥٠٠

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۳۷٠۹٠٠٠

 

 

۱۲۱۸۲۷٠٠

 

 

 

 

٤۹۳٤۲۷٠٠

 

 

 

۲۱٥٠٠٠٠٠

٥۳٠٠٠٠

۲۸۲٠٠٠

۶۱٠٠٠٠

 

 

 

۷۹٤٥٠٠٠

۲٠۸٠٠٠٠

۹۲٠٠٠٠

۳۶۲٥٠٠

٥۶٥٠٠

۸۹٠٠٠٠

۳٥۸۸٠٠

٥٤۱٠٠٠

۱۲۸۲٠٠

 

 

۳۷٠۹٠٠٠

 

۱۲۱۸۲۷٠٠

 

 

بازرگاني نيرو

تراز آزمايشي اختتامي 29 اسفند ماه 1376

شماره حساب

نام حساب

مانده حساب

بدهكار

بستانكار

 101

۱٠۲

۱٠۳

۱٠٤

۱٠٥

۱٠۶

۱۱۱

۱۱۲

۲٠۱

۲٠۲

۳٠۱

نقد و بانك

حساب هاي دريافتني

موجودي كالا

موجودي ملزومات

پيش پرداخت اجاره

پيش پرداخت بيمه

اثاثه

وسايط نقليه

حساب هاي پرداختني

وام پرداختني

سرمايه آقاي بهنام پور

۱۸٥٠٠٠٠

۳۷٥٠٠٠٠

۳۳۸۹٠٠٠

۳۶۱۲٠٠

۱۷۶٠٠٠٠

۱۶۹٥٠٠

۸۲۷٤٠٠٠

٤٠۸٠٠٠٠٠

 

 

 

 

 

 

 

 

۱۳٠٠٠٠٠

۹۱٠٠٠٠٠

 

جمع

۶٠۳٥۳۷٠٠

۶٠۳٥۳۷٠٠

 

 

«بستن حساب هاي دائمي»

تاريخ

شرح

عطف

بدهكار

 

 1376

۲۹ اسفند ماه

 

تراز اختتامي

نقد و بانك

حساب هاي دريافتني

موجودي كالا

موجودي ملزومات

پيش پرداخت اجاره

پيش پرداخت بيمه

اثاثه

وسايط نقليه

بستن حساب هاي دارائي

سرمايه آقاي بهنام پور

حساب هاي پرداختني

وام پرداختني

تراز اختتامي

بستن حساب هاي بدهي و حساب سرمايه

 

 

۶٠۳٥۳۷٠٠

 

 

 

 

 

 

 

 

 

٤۹۹٥۳۷٠٠

۱۳٠٠٠٠٠

۹۱٠٠٠٠٠

 

 

 

۱۸٥٠٠٠٠

۳۷٥٠٠٠٠

۳۳۸۹٠٠٠

۳۶۱۲٠٠

۱۷۶٠٠٠٠

۱۶۹٥٠٠

۸۲۷٤٠٠٠

٤٠۸٠٠٠٠٠

 

 

 

 

۶٠۳٥۳۷٠٠

 

روشهاي ارزيابي موجودي كالا

 حسابداران بايد با استفاده از نظام حسابداري مناسب اطلاعات مربوط به موجودي كالا را ثبت و نگهداري كنند. موجودي كالا مستقيماً در هر دو صورتحساب تراز نامه و سود و زيان اثر مي گذارد. موجودي كالا در تراز نامه به عنوان يك دارائي نوشته مي شود و در صورتحساب سود و زيان براي محاسبه بهاي تمام شده كالاي فروش رفته استفاده مي گردد.

ارزيابي (تعيين بهاي تمام شده) موجودي كالاي پايان دوره در دو مرحله انجام مي گيرد:

 

۱- تعيين مقدار واقعي موجودي ها (انبار گراني):

تعيين مقدار واقعي موجودي كالاي متعلق به يك مؤسسه در يك زمان معين.

اقلام زير جزء موجودي هاي كالاي پايان دوره منظور خواهند شد.

موجودي هايي كه در پايان دوره مالي در فروشگاه يا انبار واحد تجاري باقي مانده است.

موجودي هايي كه نزد شعبه ها يا نمايندگي هاي واحد تجاري نگهداري مي شود.

موجودي هايي كه به عنوان امانت نزد افراد يا مؤسسات ديگر باقي مانده است.

كالاهايي كه خريداري شده اند و در حساب «خريد» ثبت شده اند اعم از اينكه به مؤسسه رسيده يا نرسيده باشند.

 

 

۲- تعيين بهاي تمام شده هر واحد از موجودي ها: 

بهاي تمام شده هر واحد χ تعداد واحدهاي موجودي كالا در پايان دوره = بهاي تمام شده موجودي كالا در پايان دوره

بهاي تمام شده هر واحد χ تعداد واحدهاي كالاي فروش رفته = بهاي تمام شده كالاي فروش رفته

 

روشهاي ارزيابي موجودي كالا:

۱- روش اولين صادره از اولين وارده:

در اين روش گردش بهاي تمام شده به گونه اي كه قديمي ترين كالاهاي خريداري شده، قبل از ساير كالاها به فروش مي رسد و به عبارت ديگر بهاي تمام شده كالاي فروش رفته از قيمتهاي خريد قديمي محاسبه مي شود.

مثال:

اطلاعات زير از گردش يك نوع كفش ورزشي سال ۱۳۷۹ در فروشگاه برنا در دست است.

          شرح

مقدار  - واحد

قيمت واحد (ريال)

مبلغ

موجودي كالاي اول دوره

۱٠٠

۸٠٠٠٠

۸٠٠٠٠٠٠

خريد اول به تاريخ ٤/۲

٥٠

۹٠٠٠٠

٤٥٠٠٠٠٠

خريد دوم به تاريخ ۲/٥

٥٠

۱٠٠٠٠٠

٥٠٠٠٠٠٠

خريد سوم به تاريخ ۷/۸

٥٠

 ۱۲٠٠٠٠

۶٠٠٠٠٠٠

خريد چهارم به تاريخ ۱/۱۲

٥٠

۱۳٠٠٠٠

۶٥٠٠٠٠٠

كالاي آماده براي فروش

۳٠٠

 

 

موجودي كالا در پايان دوره

(۱۲٠)

 

 ۳٠٠٠٠٠٠٠

كالاي فروش رفته

 ۱۸٠

 

 

 

٥٠ واحد از خريد چهارم (هر واحد ۱۳٠٠٠٠ ريال)

۶٥٠٠٠٠٠  ريال

٥٠ واحد از خريد سوم (هر واحد ۱۲٠٠٠٠ ريال)

 ۶٠٠٠٠٠٠ ريال

۲٠ واحد از خريد دوم (هر واحد ۱٠٠٠٠٠ ريال)

 ۲٠٠٠٠٠٠ ريال

۱۲٠ واحد موجودي پايان دوره

۱٤٥٠٠٠٠٠

 

 

۲- روش اولين صادره از آخرين وارده:

گردش بهاي تمام شده مبتني است بر اين كه آخرين و جديدترين كالاي خريداري شده قبل از ساير كالا ها به فروش مي رسد و بهاي تمام شده موجودي پايان دوره بر مبناي قيمت هاي خريد قديمي محاسبه مي شود.

مثال :

از اطلاعات مثال قبل استفاده مي كنيم.

محاسبه ارزش موجودي پايان دوره در روش اولين صادره از آخرين وارده

۱٠٠ واحد ارزش موجودي اول دوره (هر واحد ۸٠٠٠٠ ريال)      ۸٠٠٠٠٠٠ ريال

۲٠ واحد از خريد اول (هر واحد ۹٠٠٠٠ ريال)                      1800000 ريال

۱۲٠ واحد ارزش موجودي پايان دوره                                ۹۸٠٠٠٠٠

محاسبه گردش بهاي تمام شده

 ۳- روش ميانگين موزون:

گردش بهاي تمام شده به گونه اي است كه كالاي فروش رفته، تركيبي از قيمت هاي خريد قديمي و خريدهاي جديد مي باشد.

  /بهاي تمام شده كالاي آماده براي فروش     =   بهاي ميانگين موزون هر واحد

       مقدار كالاي آماده براي فروش                 

30000000 / 300 = 100000

 

 

٤- روش شناسائي ويژه:

در اين روش بايد مشخص كرد كه موجودي كالاي پايان دوره از كدام قيمت هاي خريد مي باشد. اين روش بيشتر در مؤسساتي به كار مي رود كه اقلام كالاي آنها محدود است و ارزش نسبتاً بالائي دارد.

 

 

روشهاي برآورد ارزش موجودي كالا

۱- روش سود ناخالص

در اين روش بدون موجودي برداري واقعي و صرفاً با استفاده از اطلاعات موجود در دفاتر حسابداري مي توان ارزش برآوردي موجودي ها را محاسبه كرد و فرض بر اين است كه نسبت (درصد) سود ناخالص به فروش خالص واحد تجاري از يك دوره به دوره بعد يكسان مي باشد.

مثال : اطلاعات مربوط به دوچرخه مدل كوهستان در دوچرخه فروشي البرز براي سال 1379 به شرح زير در دست است:

فروش خالص                                                     ۳٠٠٠٠٠٠٠  ريال

موجودي كالاي اول سال                                       ٥٠٠٠٠٠٠٠ ريال

بهاي تمام شده كالاي خريداري شده طي سال             20000000ريال

نسبت برآوردي سود ناخالص به فروش                         40 درصد

 

 

محاسبه موجودي كالاي پايان سال 1379با استفاده از روش سود ناخالص به شرح زير خواهد بود:

موجودي كالاي دوره                                              ٥٠٠٠٠٠٠٠ ريال

بهاي تمام شده كالاي خريداري شده                             ۲٠٠٠٠٠٠٠  ريال

بهاي تمام شده كالاي آماده براي فروش                         ٠٠٠٠٠٠٠ 7  ريال

فروش خالص                                                       ۳٠٠٠٠٠٠٠ ريال

كسر مي شود: سود ناخالص برآوردي

۱۲٠٠٠٠٠٠ = (%40* 30000000)

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته (برآوردي)                  ۱۸٠٠٠٠٠٠ ريال

موجودي كالاي پايان دوره (برآوردي)                         ٥۲٠٠٠٠٠٠ ريال

 

 

۲- روش قيمت هاي خرده فروشي:

براي استفاده از روش قيمت هاي خرده فروشي اسناد و مدارك واحد تجاري بايد به گونه اي ثبت شوند كه اطلاعات مربوط به موجودي كالاي ابتداي دوره و خريدهاي طي دوره بر حسب قيمت هاي تمام شده و همچنين قيمت هاي خرده فروشي قابل دسترسي باشد.

 

مثال :

اطلاعات زير مربوط به يكي از اقلام مواد شوينده فروشگاه نظيف طي سال  ۷۹ ۱۳در دست است:

 

قيمت تمام شده

قيمت خرده فروشي

موجودي كالاي اول دوره

 

۲۲۳۲٠٠٠٠

 ۳۶٠٠٠٠٠٠

بهاي تمام شده

کالاي خريداري شده

۳۹۶۸٠٠٠٠

۶٤٠٠٠٠٠٠ 

فروش خالص

 

 ۷٠٠٠٠٠٠٠

برآورد بهاي تمام شده موجودي كالاي پايان دوره با استفاده از روش قيمتهاي خرده فروشي به شرح زير انجام مي گيرد.

 

 

قيمت تمام شده

قيمت خرده فروشي

موجودي کالاي اول دوره

22320000

36000000

 

بهاي تمام شده کالاي خريداري شده طي دوره

39680000

64000000

 

62000000

1000000000

نسبت بهاي تمام شده به قيمت خرده فروشي(%62=62000000/1000000)

 

 

کسر ميشود:فروش خالص به قيمت خرده فروشي

 

70000000

موجودي کالاي پايان دوره به قيمت خورده فروشي

 

30000000

موجودي كالا در پايان دوره به قيمت تمام شده (برآوردي)

(%62*30000000)

18600000

 

 

 

ثبت ادواري: 

در اين روش حساب موجودي كالا در طول دوره مالي فعاليت ندارد و تا پايان دوره مالي بدون تغيير باقي مي ماند و سپس با انجام دو ثبت اصلاحي ابتدا مبلغ موجودي كالاي در ابتداي دوره، از اين حساب حذف و سپس مبلغ موجودي كالاي پايان دوره، در اين حساب بدهكار مي شود.

 

 

ثبت دائمي:

در اين روش براي ثبت رويدادهاي مرتبط با موجودي كالا، از حساب موجودي كالا استفاده مي شود. اين حساب طي دوره مالي با افزايش موجودي كالا و كاهش موجودي كالا بنا به مورد بدهكار و بستانكار مي شود.

 

 

كارت حسابداري كالا:

به منظور ثبت و نگهداري اطلاعات تفصيلي مربوط به افزايش يا كاهش هر يك از اقلام موجودي كالا در روش ثبت دائمي، از فرمها يا برگه هايي به نام «كارت حسابداري كالا» استفاده مي كنند و به منزله حساب هاي معين موجودي كالا در دفتر كل تلقي مي شود.

نمونه اي از كارت حسابداري كالا در شكل زير ارائه شده است.

 

كارت حسابداري كالا

نام كالا: روش ارزيابي

شماره كالا:

واحد:

تاريخ

خريد (وارده)

كالاي فروش رفته (صادره)

موجودي (باقيمانده)

تاريخ

مقدار

بهاي واحد

مبلغ

مقدار

بهاي واحد

مبلغ

بهاي واحد

مقدار

مبلغ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روشهاي ارزيابي موجودي كالا:

۱- روش اولين صادره از اولين وارده:

در اين روش فرض بر اين است كه گردش بهاي تمام شده به ترتيب وقوع خريدها مي باشد. يعني ابتدا موجودي هاي قديمي خارج مي گردد و آنچه كه باقي مانده به قيمت آخرين خريدها مربوط مي باشد.

 مثال :

اطلاعات زير مربوط به گردش يك نوع ماشين حساب جيبي در فروشگاه نوشت افزار پژوهش طي فروردين سال 1379 مي باشد:

 

تاريخ

شرح

تعداد – واحد

بهاي تمام شده، يك واحد (ريال)

بهاي فروش يك واحد (ريال)

۱فروردين

5فروردين

۱0فروردين

22فروردين

28فروردين

31فروردين

موجودي اول دوره

فروش

خريد

 فروش

 فروش

خريد

10

7

8

4

2

10

۲٠٠٠٠

 

۲۱٠٠٠

 

 

 ۲۲٠٠٠

 

 ۲۳٠٠٠

 

۲٤٠٠٠

۲٤٥٠٠٠

 

 

كارت حسابداري كالا

نام كالا: ماشين حساب جيبي

روش ارزيابي: اولين صادره از اولين وارده

شماره كالا: ۱۱٥٥٤

واحد:

تاريخ

شرح

خريد (وارده)

كالاي فروش رفته (صادره)

موجودي

مقدار

بهاي واحد

مبلغ

مقدار

بهاي واحد

مبلغ

مقدار

بهاي واحد

مبلغ

1379

1/1

موجودي اول دوره

 

 

 

 

 

 

10

۲٠٠٠٠

۲٠٠٠٠٠

1/5

حواله انبار 65

 

 

 

7

۲٠٠٠٠

140000

3

۲٠٠٠٠

۶٠٠٠٠

1/10

رسيد انبار 34

8

۲۱٠٠٠

 

 

 

 

3

8

۲٠٠٠٠

۲۱٠٠٠

۲۲۸٠٠٠

1/22

حواله انبار 66

 

 

 

3

1

۲٠٠٠٠

۲1٠٠٠

81000

7

۲۱٠٠٠

۱٤۷٠٠٠

1/28

حواله انبار 67

 

 

 

2

۲1٠٠٠

42000

5

۲۱٠٠٠

۱٠٥٠٠٠

1/31

رسيد انبار 35

10

۲2٠٠٠

220000

 

 

 

5

10

۲۱٠٠٠

۲۲٠٠٠

۳۲٥٠٠٠

 

 

نحوه ثبت حساب ها در دفتر روزنامه و دفتر كل به شكل زير صورت مي گيرد. (فرض مي كنيم خريدها و فروشها به طور نقد است و مانده حساب نقد و بانك در ابتداي دوره معادل ٠٠٠٠٠3 ريال مي باشد):

تاريخ

شرح

عطف

بدهكار

بستانكار

٥/۱

 

٥/۱

 

 

۱٠/۱

 

 

 

 

 

۲۲/۱

 

 

۲۸/۱

 

 

 

 

۱/۳۱

 

نقد و بانك

فروش كالا

فروش نقدي هفت دستگاه ماشين حساب جيبي

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته

موجودي كالا

كاهش موجودي كالا بابت فروش كالا

موجودي كالا

نقد و بانك

خريد نقدي هشت دستگاه ماشين حساب جيبي

نقد و بانك

فروش كالا

فروش نقدي چهار دستگاه ماشين حساب جيبي

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته

موجودي كالا

كاهش موجودي كالا بابت فروش كالا

نقد و بانك

فروش كالا

فروش نقدي دو دستگاه ماشين حساب جيبي

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته

موجودي كالا

كاهش موجودي كالا بابت فروش كالا

موجودي كالا

نقد و بانك

خريد نقدي ده دستگاه ماشين حساب جيبي

 

(۱) ۱۶۱٠٠٠

 

(۲) ۱٤٠٠٠٠

 

 

 

(۳)۱۶۸٠٠٠

 

 

(٤) ۹۶٠٠٠

 

(٥)۸۱٠٠٠

 

 

(۶)٤۹٠٠٠

 

 

(۷)٤۲٠٠٠

 

(۸)۲۲٠٠٠٠

 

 

(۱) ۱۶۱٠٠٠

 

 

 

(۲)۱٤٠٠٠٠

 

 

(۳)۱۶۸٠٠٠

 

 

(٤)۹۶٠٠٠

 

 

(٥)۸۱٠٠٠

 

 

(۶)٤۹٠٠٠

 

 

(۷)٤۲٠٠٠

 

 

(۸)۲۲٠٠٠٠

1)  ۱۶۱٠٠٠ = (۲3٠٠٠  *  7)

2)  14٠٠٠ = (۲٠٠٠  *  7)

3)  16۸٠٠٠= (۲۱٠٠٠  *  8)

4)  96٠٠٠ = (۲4٠٠٠  *  4)

5)  ۸۱٠٠٠ =(1*21000)+ (۲0٠٠٠  *  ۳)

6)  49٠٠٠ = (۲45٠٠  *  2)

7)  42٠٠٠ = (۲۱٠٠٠  *  2)

8)  220٠٠٠ = (۲2٠٠٠  *  10)